Миллодан аввалги X-IV асрлар Ўрта Осиё халқлари тарихида илк темир даври деб аталади. Шу давр тарихи энг кам ўрганилиши билан бирга республикамизда мутахасислар ҳам бармоқ билан санарли даражада кам. Геродот ва юнон тарихчилари асарларида Персополь, Суза қоятош ёзувларида шу даврга оид манбалар учраса-да, уларда узун-юлуқ хабарлар сақланган, холос. Шу даврга оид бошқа ёзма манбаларнинг топилиши эса ҳақиқатдан жуда йироқ.