Buyuk olimlar hayotidagi oddiy voqealar
1939 yilda 25 yoshli matematik Jorj Dansig Kaliforniya universitetida tahsil olardi. Bir kuni u statistika darsiga 20 daqiqa kechikib bordi. Jimgina kirib, stolga o‘tirdi. Mavzuni o‘tkazib yuborganini tushunib, doskaga yozilgan ikki vazifa shartlarini ko‘chirib oldi.
Uyida dars qilayotib, bugun darsga kechikkanidan uch marta afsuslandi. Vazifalar haqiqatan ham qiyin edi. Dansig ularni hal qilish uchun muhim bir narsani o‘tkazib yubordim, deb o‘ylardi. Ilojsizlikdan masalalarni hal kirishga kirishdi. Bir necha kunlik mashaqqatli mehnatdan so‘ng, u baribir bu masalalarni yechdi. Mamnun bo‘lib, professor yoniga borib, daftarini unga uzatdi.
Professor Yeji Neyman bu topshiriqni beixtiyor qabul qildi, lekin u talabalardan bunday masalani yechib kelish to‘g‘risidagi bergan topshirig‘ini eslay olmadi. Biroz vaqt o‘tgach, talaba daftarini tekshirib, hayratda qoldi. U haqiqatan ham ma’ruzalardan birining boshida talablarga ushbu ikki masala shartlarini aytib berganini esladi. Nafaqat professorning o‘zi, balki o‘sha davrning boshqa atoqli olimlari tomonidan hal etilmaydigan ikki masala shartlarini!
Biroq, Dansig ma’ruzaning bu ikki masala hal etilmasligi haqida gapirilgan qismini tinglamasdan qolgandi. Va ularni hal qildi.

***
Maks Plank fizika bo‘yicha Nobel mukofotini olgach, doiraviy sayohatga chiqdi va hamma joyda bir xil ma’ruza qilardi. Uning haydovchisi har doim zalda o‘tirar edi va matnni yodlab oldi. U boshlig‘iga hazil taklif qildi: “Ma’ruzalaringizni o‘zim o‘qib bersam, siz haydovchi kepkasini kiyib, zalda o‘tirsangiz”. Bu fikr Plankka yoqdi va u rozi bo‘ldi.
Haydovchi kvant mexanikasi to‘g‘risida ma’ruza o‘qiy boshladi. To‘satdan fizik professorlaridan biri savol berib qoldi. Haydovchi uni diqqat bilan tingladi va shunday dedi: “Shunday taraqqiy etib borayotgan shaharda mendan bunday oddiy savol so‘raladi, deb o‘ylamagan edim. Sizning ruxsatingiz bilan haydovchimdan bu savolga javob berishni so‘rayman”.

***
Raqamlar nazariyasi sohasidagi mutaxassis nemis matematiki Ernst Eduard Kummer arifmetika bilan jiddiy kelishmovchilikda edi. Bir kuni talabalarni o‘qitish paytida 7 ni 9 ga ko‘paytirish kerak edi. “Yetti karra to‘qqiz”, dedi Kummer, “Yettini to‘qqizga ko‘paytirsak… qancha bo‘ladi?”. “Oltmish bir” turtki berdi, talabalardan biri. Kummer taxtaga 61 raqamini yozdi.  “Janob, yetti karra to‘qqiz 66 bo‘ladi”, dedi ikkinchi talaba.
— Janoblar, deb javob berdi Kummer, — ikkalasidan birini tanlash kerak, yo 61 yo 66.

Bahora Muhammadiyeva tayyorladi.
***
Получив Нобелевскую премию по физике, Макс Планк отправился в кругосветное путешествие и везде читал одни и те же лекции. Его водитель всегда сидел в холле и запоминал текст. Он пошутил своему начальнику: «Если я сам буду читать ваши лекции, вы можете надеть водительскую кепку и сидеть в зале». Планку идея понравилась, и он согласился.
Водитель начал читать лекции по квантовой механике. Внезапно один из профессоров физики задал вопрос. Водитель внимательно выслушал и сказал: «Я никогда не думал, что мне зададут такой простой вопрос в таком развивающемся городе. С вашего разрешения прошу моего водителя ответить на этот вопрос».
***
Эрнст Эдуард Куммер, немецкий математик, специализирующийся на теории чисел, был в серьезных разногласиях с арифметикой. Однажды мне пришлось умножать 7 на 9, обучая студентов. — Семь раз девять, — сказал Куммер, — если семь умножить на девять… сколько? «Шестьдесят один», — мотивировал один из студентов. Куммер написал на доске число 61. «Сэр, семь раз девять — 66», — сказал второй студент.
«Господа, — ответил Куммер, — вы должны выбрать одно из двух: либо 61, либо 66.
Подготовила Бахора Мухаммадиева.
Источник: Zarnews.uz

Joylangan vaqt: 2022-08-27 21:53:38
Bo’shliqqa tushgan o’quvchilar bilan ishlash hujjatlari Bo’shliqqa tushgan o’quvchilar bilan ishlash hujjatlari
Rojiy Hoʻqandiy. Rojiy Hoʻqandiy haqida ma’lumot. Hayoti va ijodi Rojiy Hoʻqandiy. Rojiy Hoʻqandiy haqida ma’lumot. Hayoti va ijodi
Vaqtincha o‘tilmayotgan fanlar III chorakdan davom etadi Vaqtincha o‘tilmayotgan fanlar III chorakdan davom etadi
Prezident maktablariga o’quvchilar qabuli kelgusi o’quv yilida o’tkaziladi Prezident maktablariga o’quvchilar qabuli kelgusi o’quv yilida o’tkaziladi
Bir soatlik sud darsi Bir soatlik sud darsi
Katta yoshdagilarga ta’lim berish — dolzarb masala Katta yoshdagilarga ta’lim berish — dolzarb masala
Epchillik va noshudlik haqida maqollar to’plami Epchillik va noshudlik haqida maqollar to’plami
Kvota 2022 Masofaviy qabul kvotalari to‘liq yuklab olish Kvota 2022 Masofaviy qabul kvotalari to‘liq yuklab olish
Qabul 2021 Bu yil nechta yo’nalishni tanlash mumkin? Qabul 2021 Bu yil nechta yo’nalishni tanlash mumkin?
o’qituvchilar uchun UZTELECOM maxsus tarif rejani taqdim etdi o’qituvchilar uchun UZTELECOM maxsus tarif rejani taqdim etdi
Xayriddin Sultonov hayoti, faoliyati, asarlari, tarjimalari, mukofotlari Xayriddin Sultonov hayoti, faoliyati, asarlari, tarjimalari, mukofotlari
Qabul 2021 Magistraturaga qabul boshlandi Qabul 2021 Magistraturaga qabul boshlandi
Imtihonlar uchun yangi platforma ishga tushiriladi Imtihonlar uchun yangi platforma ishga tushiriladi
Adibning mashaqqatli maktabi Adibning mashaqqatli maktabi
Uy kutubxonasi va kitob javoni dizayni uchun eng zo‘r g‘oyalar Uy kutubxonasi va kitob javoni dizayni uchun eng zo‘r g‘oyalar
Test natijasi yuzasidan apellyatsiya berish 2022 boshlandi Test natijasi yuzasidan apellyatsiya berish 2022 boshlandi
Yil fasllari va tabiat hodisalari haqida maqollar to’plami Yil fasllari va tabiat hodisalari haqida maqollar to’plami
Barcha fanlardan imtihon biletlari 5-11-sinf (2021-yil) Barcha fanlardan imtihon biletlari 5-11-sinf (2021-yil)
Chet tillarini oʻqitish boʻyicha Milliy oʻquv dasturida qanday o'zgarishlar bo'ldi? Chet tillarini oʻqitish boʻyicha Milliy oʻquv dasturida qanday o'zgarishlar bo'ldi?
O‘qituvchiga malaka toifasini berish, ularni attestatsiyadan o‘tkazish yil davomida amalga oshiriladi O‘qituvchiga malaka toifasini berish, ularni attestatsiyadan o‘tkazish yil davomida amalga oshiriladi