Buyuk olimlar hayotidagi oddiy voqealar
1939 yilda 25 yoshli matematik Jorj Dansig Kaliforniya universitetida tahsil olardi. Bir kuni u statistika darsiga 20 daqiqa kechikib bordi. Jimgina kirib, stolga o‘tirdi. Mavzuni o‘tkazib yuborganini tushunib, doskaga yozilgan ikki vazifa shartlarini ko‘chirib oldi.
Uyida dars qilayotib, bugun darsga kechikkanidan uch marta afsuslandi. Vazifalar haqiqatan ham qiyin edi. Dansig ularni hal qilish uchun muhim bir narsani o‘tkazib yubordim, deb o‘ylardi. Ilojsizlikdan masalalarni hal kirishga kirishdi. Bir necha kunlik mashaqqatli mehnatdan so‘ng, u baribir bu masalalarni yechdi. Mamnun bo‘lib, professor yoniga borib, daftarini unga uzatdi.
Professor Yeji Neyman bu topshiriqni beixtiyor qabul qildi, lekin u talabalardan bunday masalani yechib kelish to‘g‘risidagi bergan topshirig‘ini eslay olmadi. Biroz vaqt o‘tgach, talaba daftarini tekshirib, hayratda qoldi. U haqiqatan ham ma’ruzalardan birining boshida talablarga ushbu ikki masala shartlarini aytib berganini esladi. Nafaqat professorning o‘zi, balki o‘sha davrning boshqa atoqli olimlari tomonidan hal etilmaydigan ikki masala shartlarini!
Biroq, Dansig ma’ruzaning bu ikki masala hal etilmasligi haqida gapirilgan qismini tinglamasdan qolgandi. Va ularni hal qildi.

***
Maks Plank fizika bo‘yicha Nobel mukofotini olgach, doiraviy sayohatga chiqdi va hamma joyda bir xil ma’ruza qilardi. Uning haydovchisi har doim zalda o‘tirar edi va matnni yodlab oldi. U boshlig‘iga hazil taklif qildi: “Ma’ruzalaringizni o‘zim o‘qib bersam, siz haydovchi kepkasini kiyib, zalda o‘tirsangiz”. Bu fikr Plankka yoqdi va u rozi bo‘ldi.
Haydovchi kvant mexanikasi to‘g‘risida ma’ruza o‘qiy boshladi. To‘satdan fizik professorlaridan biri savol berib qoldi. Haydovchi uni diqqat bilan tingladi va shunday dedi: “Shunday taraqqiy etib borayotgan shaharda mendan bunday oddiy savol so‘raladi, deb o‘ylamagan edim. Sizning ruxsatingiz bilan haydovchimdan bu savolga javob berishni so‘rayman”.

***
Raqamlar nazariyasi sohasidagi mutaxassis nemis matematiki Ernst Eduard Kummer arifmetika bilan jiddiy kelishmovchilikda edi. Bir kuni talabalarni o‘qitish paytida 7 ni 9 ga ko‘paytirish kerak edi. “Yetti karra to‘qqiz”, dedi Kummer, “Yettini to‘qqizga ko‘paytirsak… qancha bo‘ladi?”. “Oltmish bir” turtki berdi, talabalardan biri. Kummer taxtaga 61 raqamini yozdi.  “Janob, yetti karra to‘qqiz 66 bo‘ladi”, dedi ikkinchi talaba.
— Janoblar, deb javob berdi Kummer, — ikkalasidan birini tanlash kerak, yo 61 yo 66.

Bahora Muhammadiyeva tayyorladi.
***
Получив Нобелевскую премию по физике, Макс Планк отправился в кругосветное путешествие и везде читал одни и те же лекции. Его водитель всегда сидел в холле и запоминал текст. Он пошутил своему начальнику: «Если я сам буду читать ваши лекции, вы можете надеть водительскую кепку и сидеть в зале». Планку идея понравилась, и он согласился.
Водитель начал читать лекции по квантовой механике. Внезапно один из профессоров физики задал вопрос. Водитель внимательно выслушал и сказал: «Я никогда не думал, что мне зададут такой простой вопрос в таком развивающемся городе. С вашего разрешения прошу моего водителя ответить на этот вопрос».
***
Эрнст Эдуард Куммер, немецкий математик, специализирующийся на теории чисел, был в серьезных разногласиях с арифметикой. Однажды мне пришлось умножать 7 на 9, обучая студентов. — Семь раз девять, — сказал Куммер, — если семь умножить на девять… сколько? «Шестьдесят один», — мотивировал один из студентов. Куммер написал на доске число 61. «Сэр, семь раз девять — 66», — сказал второй студент.
«Господа, — ответил Куммер, — вы должны выбрать одно из двух: либо 61, либо 66.
Подготовила Бахора Мухаммадиева.
Источник: Zarnews.uz

Joylangan vaqt: 2022-08-27 21:53:38
transfer.edu.uz transfer.dtm.uz O’qishni ko’chirish 2021-2022 transfer.edu.uz transfer.dtm.uz O’qishni ko’chirish 2021-2022
Onotoledan samarali kitob oqish boyicha 7 qoida Onotoledan samarali kitob oqish boyicha 7 qoida
17-oktabr onlayn darslar jadvali 17-oktabr onlayn darslar jadvali
Yurtimizda zamonaviy maktablar tashkil etiladi Yurtimizda zamonaviy maktablar tashkil etiladi
Prezident yig’ilishida pandemiya sharoitida ta’lim jarayonini tashkil etish choralari belgilandi Prezident yig’ilishida pandemiya sharoitida ta’lim jarayonini tashkil etish choralari belgilandi
Shukur Xolmirzayev hayoti, ijodi, asarlari, faoliyati, tarjimai hol Shukur Xolmirzayev hayoti, ijodi, asarlari, faoliyati, tarjimai hol
Ibrat vaqti: PROFESSORNING SABOG’I Ibrat vaqti: PROFESSORNING SABOG’I
2021 magistr.edu.uz magistraturaga hujjat topshirish qo’llanma 2021 magistr.edu.uz magistraturaga hujjat topshirish qo’llanma
Maktabdagi xodimlarga necha kun mehnat ta’tili beriladi? Maktabdagi xodimlarga necha kun mehnat ta’tili beriladi?
Ixtirochilik yo‘nalishida yangi jamiyat tashkil etiladi Ixtirochilik yo‘nalishida yangi jamiyat tashkil etiladi
Mirzapoʻlat Toshpoʻlatov hayoti va ijodi, kitoblari haqida ma’lumot Mirzapoʻlat Toshpoʻlatov hayoti va ijodi, kitoblari haqida ma’lumot
O’qishni ko’chirish (perevod) yangi tartibi haqida O’qishni ko’chirish (perevod) yangi tartibi haqida
Amirqul Karim hayoti, faoliyati, asarlari, tarjimalari, mukofotlari Amirqul Karim hayoti, faoliyati, asarlari, tarjimalari, mukofotlari
2022-2023 Javoblar varaqasi namunasi PDF yuklab olish 2022-2023 Javoblar varaqasi namunasi PDF yuklab olish
Tabiiy fanlar metodbirlashma hujjatlari yuklab olish Tabiiy fanlar metodbirlashma hujjatlari yuklab olish
Tongni to‘g‘ri qarshi olish sirlari Tongni to‘g‘ri qarshi olish sirlari
Biologiya mavzulashtirilgan testlar to’plami 5-11 sinf Biologiya mavzulashtirilgan testlar to’plami 5-11 sinf
Yilning eng yaxshi fan o’qituvchisi 2019 g’oliblar ro’yhati Yilning eng yaxshi fan o’qituvchisi 2019 g’oliblar ro’yhati
Matematika attestatsiya savollari 2022-yil kuz fasli Matematika attestatsiya savollari 2022-yil kuz fasli
2022-2023 maqsadli qabul parametrlari, qabul kvotalar – barchasi 2022-2023 maqsadli qabul parametrlari, qabul kvotalar – barchasi